اخبار

داستان ریزپلاستیک­ها در دریاها و آب­های آزاد! (بخش اول)

بسپار/ ایران پلیمر در دهه ­ی اخیر بحث پیرامون ریزپلاستیک­ها (میکروپلاستیک­ها) داغ شده و اخیرا نیز این موضوع در ایران مورد توجه قرار گرفته است. اینکه دقیقا ریزپلاستیک­ها چه موادی هستند و تا چه حد بر محیط زیست اثر گذاشته­ اند؟ آیا به راستی وارد زنجیره غذایی انسان شده­اند؟ تا چه حد می ­توانند برای سلامتی انسان و یا گونه ­های آبزی مضر باشند و آیا اصلا تاثیری بر سلامت دارند؟

برای یافتن پاسخ دقیق این سوال­ها تلاش می­شود تا طی چند مقاله که نخستین مقاله آن در این شماره چاپ می­شود، ابتدا به مفهوم علمی ریزپلاستیک­ها و تاریخچه ورود این واژه اشاره شود و پس از آن انواع ریزپلاستیک­ها و تاثیر آنها بر آلودگی­ های زیست محیطی، سلامت گونه­ های آبزی و انسان­ها پرداخته شود.

 

تاریخچه ریزپلاستیک­ها

یکی از مهم­ترین موضوعات اساسی و اولیه که مطرح می­شود، تعریف ریزپلاستیک­هاست. در گام نخست باید تعریفی واحد و مشترک بیان شود تا پیرو آن بتوان موضوعات مرتبط با این موضوع را دنبال کرد.

نخستین گزارش علمی منتشر شده پیرامون موضوع ریزپلاستیک­ها به سال 1970 بازمی­گردد. پس از آن نیز با پیشرفت تدریجی این موضوع، مقاله­ ای پیرامون وجود ریزپلاستیک­ها در بدن موجودات زنده و به ویژه پرندگان در سال 1987 منتشر شد که می­توان این دو مقاله را به عنوان نخستین مقالات با موضوع جدید ریزپلاستیک­ها معرفی کرد و عملا مطالعات علمی در حوزه ریزپلاستیک­ها به این تاریخ بازمی­گردد.

در اوایل سال 1970 که برای نخستین بار مقالاتی پیرامون موضوع ریزپلاستیک­ها منتشر شد؛ عددی به عنوان ابعاد ریزپلاستیک­ها منتشر نشد. به عبارت دیگر به این موضوع اشاره­ای نشد که ریزپلاستیک­ها به پلاستیک­هایی با چه ابعادی گفته می­شود. در آن زمان فقط بیان می­ شد که ریزپلاستیک­ها قطعات کوچک پلاستیکی هستند که با میکروسکوب قابل رویت هستند و چندان تعریف دقیق علمی و مدونی وجود نداشت. هم­اکنون تعریف دقیق علمی ریزپلاستیک­ها عبارت است از:

ریزپلاستیک به قطعات کوچک پلاستیک شناور در اقیانوس­ها، دریاها و آب­های آزاد گفته می­شود که ابعاد آنها بزرگتر از 1 نانومتر و حداکثر تا 5 میلیمتر باشد.

 

دغدغه جهانی: ورود ریزپلاستیک­ها به آب­ها

مطابق مطالعات منتشر شده آلودگی آب­های آزاد و دریاها توسط پلاستیک­ها به صورت رسمی به اوایل سال 1950 برمی­گردد. از آن تاریخ تعداد گزارش­ها و مشاهدات رسمی با موضوع آلودگی­های زیست محیطی ناشی از پلاستیک­ها در محیط­های آبی افزایش یافت. پلاستیک­هایی که به صورت کیسه ­های پلاستیکی، بسته­ بندی­ها و همچنین تور ماهیگیری یا به طور مستقیم در آب­های آزاد رها شده ­اند و یا به طور غیرمستقیم از طریق رودخانه­ ها، سواحل و یا جریان باد وارد دریاها و اقیانوس­ها شده­اند و عملا آلودگی زیست محیطی ایجاد کرده­اند. از اوایل سال 1980 مطالعات و گزارش ­هایی پیرامون نگرانی­های جهانی از آلودگی­های زیست محیطی توسط پلاستیک­ها منتشر شد که می­توان از آن تاریخ به عنوان نخستین نگرانی­های جامعه ­ی بین ­المللی از آلودگی دریاها و آب­های آزاد توسط پلاستیک­ها یاد کرد. در سال 2011 انجمن هوایی و اقیانوس ملی آمریکا (NOAA)، نخستین نشست بین ­المللی آب­های آزاد و آلودگی­ های زیست­محیطی مرتبط با آن را برگزار کرد که یکی از نخستین جنبش­ها برای بیان دغدغه جهانی آلودگی زیست محیطی توسط پلاستیک­ها بود.

 

 

 

آناهیتا هماوند (anahitahomavand@yahoo.com)

 

(ادامه دارد…)

 

متن کامل این گفت و گو را در شماره 208 ماهنامه بسپار که درنیمه بهمن ماه منتشر شده است، بخوانید. 

 

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های 02177523553 و 02177533158 داخلی 3 سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق فیدیبو قابل دسترسی است.

 

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا